Arnab Kasırgası: Andhra Pradesh'te Yanam yakınında yavaş karaya çıkış

Bengal Körfezi'ndeki bir alçak basınçtan yavaş bir karaya çıkışa

Arnab, 23 Ekim 2026 sabahı Bengal Körfezi'nin orta doğu kesimi ile ona komşu güneydoğu kesimi üzerinde bir alçak basınç alanı olarak ortaya çıktı. Down To Earth sitesine göre Hindistan Meteoroloji Dairesi (IMD), sistemi 26 Ekim'in erken saatlerinde mevsimin ilk siklonik fırtınası kategorisine yükseltti. Ardından fırtına hızla güçlendi. IMD'nin açıklamasına göre rüzgâr hızı bir gün içinde yaklaşık 74 km/sa arttı.

Fırtına en güçlü hâline 27 Ekim akşamı ulaştı; IMD o sırada sürekli rüzgârı 150-160 km/sa, hamleleri ise 180 km/sa olarak tahmin etti. Fırtına batı-kuzeybatı yönünde, Narsapur ile Kakinada arasındaki kıyıya doğru ilerledi. Yarattığı soluğan dalgalar rotanın çok ötesine ulaştı: 27 Ekim'de Chennai'de dalgalar bir sahil duvarını aştı ve kentteki bir sahil otoyolu geçici olarak trafiğe kapatıldı.

Karaya çıkış 28 Ekim'de Hindistan saatiyle (IST) 01.30 sularında Narsapur yakınlarında başladı. The Week dergisinin aktardığına göre IMD, IST ile 05.30'da fırtınanın merkezini Yanam'ın yaklaşık 45 km güney-güneybatısında, 16,4° K, 82,0° D civarında konumlandırdı ve sistemin neredeyse durağan olduğunu bildirdi. Fırtına IST ile yaklaşık 02.00 ile 08.30 arasında Yanam'ın güneybatısında kıyıyı geçti ve karaya çıkışını Narsapur'un yaklaşık 20 km doğu-kuzeydoğusunda tamamladı. Reuters'ın The Kathmandu Post'ta yayımlanan haberine göre IMD, karaya çıkış bölgesindeki rüzgârı 125-135 km/sa, hamleleri 150 km/sa olarak verdi ve deniz seviyesinin normal gelgit düzeyinin 1,5-2,5 m üzerine çıkabileceği bir fırtına kabarması konusunda uyardı.

▶

Arnab karaya çıktıktan sonra altı saatte yalnızca 30 km kadar ilerledi. Bir yerde oyalanan fırtına aynı bölgelere yağmur bırakmayı sürdürür; nitekim kıyı Andhra Pradesh'te 263 mm'ye varan yağış ölçüldü. Sistem 29 Ekim'e gelindiğinde kuzey kıyı Andhra Pradesh, güney Odisha, güney Chhattisgarh ve kuzeydoğu Telangana üzerinde derin depresyona zayıflamıştı. 30 Ekim'de depresyona dönüştü; kalıntıları güney Bengal'e şiddetli yağış getirdi ve Sagar Adası'nda IST ile 08.30'a kadarki 24 saatte 81,8 mm yağış kaydedildi.

4. kategori mi, çok şiddetli mi: Aynı fırtınayı ölçmenin iki yolu

GDACS Kırmızı alarm verdi ve Arnab'ı 222 km/sa rüzgârla 4. kategoride gösteriyor. IMD ise hiçbir zaman bu kadar yüksek değerler yayımlamadı. Aradaki farkın büyük kısmı yöntemden kaynaklanıyor. ABD Ortak Tayfun Uyarı Merkezi (JTWC) 1 dakikalık ortalama rüzgârı esas alıyor; RainViewer üzerinde gösterilen JTWC rota verilerine göre fırtına 27 Ekim UTC 12.00'de 222 km/sa ve 940 mb ile zirveye ulaştı. IMD ise 3 dakikalık ortalama kullanıyor; bu yöntem daha düşük değerler veriyor ve kurumun en düşük basınç tahmini 973 hPa'ydı. IMD ölçeğinde Arnab, en yüksek üçüncü kategori olan Çok Şiddetli Siklonik Fırtına sınıfındaydı. GDACS rakamları JTWC tahminini temel alıyor.

Hava durumu blogu Vagaries of Weather, JTWC verilerine dayanarak Arnab'ı, 2014'te Visakhapatnam'ı vuran Hudhud'dan bu yana Bengal Körfezi'nde muson sonrası dönemde görülen en güçlü siklon olarak nitelendirdi. Bu, resmî bir IMD açıklaması değil, bir blogun değerlendirmesi.

Ölümler, tahliyeler ve hasar (30 Ekim itibarıyla)

Rakamlar ön veri niteliğinde ve birbiriyle uyuşmuyor. 31 Ekim itibarıyla ne eyalet hükümeti ne Ulusal Afet Yönetimi Otoritesi ne de BM OCHA derlenmiş bir bilanço yayımlamıştı.

• Andhra Pradesh'teki ölümler: NDRF yetkilisi Narendra Singh Bundela'ya göre 28 Ekim itibarıyla 3 (Al Jazeera); Eyalet Başbakanı N. Chandrababu Naidu'ya göre 28 Ekim itibarıyla 5 (Xinhua); 30 Ekim'de aktarılan açıklamasına göre yine Eyalet Başbakanı'na göre en az 7 (The News Minute). Bildirilen ölüm nedenleri arasında elektrik çarpması ile devrilen ağaçlar, duvarlar ve elektrik direkleri yer alıyor.
• Odisha'daki ölümler: Yetkililerin PTI'ye verdiği bilgiye göre 30 Ekim'de yağışların tetiklediği bir heyelanda, aralarında dokuz aylık bir bebeğin de bulunduğu en az 3 kişi (ThePrint).
• Tahliyeler: 27 ve 28 Ekim'deki haberlere göre karaya çıkıştan önce Andhra Pradesh ve Odisha'da 180.000'den fazla kişi güvenli bölgelere taşındı. 28 Ekim'de Andhra Pradesh'te yaklaşık 57.000 kişi yardım kamplarında kalıyordu.
• Odisha'daki seller: 30 Ekim itibarıyla Ganjam'da yaklaşık 50.000, Gajapati'de 30.000, Kandhamal'da ise 12.000 kişi ağır biçimde etkilendi; bölgede 313 kurtarma ekibi görev yapıyor.

Toplam can kaybının 10 civarında olması mümkün, ancak 31 Ekim itibarıyla hiçbir resmî kurum bunu doğrulamamıştı. Doğrulanmış bir yaralı sayısı da yok.

En ağır hasar tarım arazilerinde ve elektrik hatlarında meydana geldi. Naidu yaklaşık 15.000 elektrik direğinin yerinden söküldüğünü söyledi ve ilk tahminlere göre kaybı 4.600 crore (46 milyar) rupi olarak açıkladı. Naidu, Hindistan İçişleri Bakanı Amit Shah'a yazdığı ve The Daily Pioneer gazetesinin aktardığı mektupta yaklaşık 70.900 hektar çeltik ve diğer ürünün zarar gördüğünü, yaklaşık 10.450 hektar bahçe ürününün su altında kaldığını ya da hasar gördüğünü ve en az 180 evin yıkıldığını belirtti. Başka bir haberde ise etkilenen alan 14 bölgede toplam 224.489 hektar, etkilenen çiftçi sayısı da yaklaşık 345.000 olarak verildi. Bu iki tarım verisi arasındaki fark henüz giderilmiş değil. En büyük zararı Konaseema'daki hindistancevizi ve muz plantasyonları gördü; Visakhapatnam'da ise dört mahalleyi su bastı.

Neden bu kıyı şeridi?

Hindistan'da iki siklon mevsimi vardır ve ekim sonu, muson sonrası mevsimin zirvesine denk gelir. Bu dönemde sıcak Bengal Körfezi üzerinde oluşan sistemler genellikle batı-kuzeybatıya, Andhra Pradesh ve Odisha'ya doğru ilerler. Arnab da bu örüntüyü büyük ölçüde izledi.

Neredeyse tam bir yıl önce, 28 Ekim 2025'te Montha Kasırgası da aynı kıyıyı Kakinada ve Narsapur yakınlarında geçmişti. Sürekli rüzgârı 90-100 km/sa olan Montha daha zayıftı. Konaseema'da bir kişi hayatını kaybetmiş, 76.000'den fazla kişi barınaklara taşınmıştı.

Daha eski kayıtlar çok daha karanlık bir tablo çiziyor. Kasım 1977'deki Andhra Pradesh siklonu en az 10.000 kişinin ölümüne yol açtı. Mayıs 1990 siklonu 967'den fazla can aldı. Kasım 1996'da bir siklon Kakinada'nın yaklaşık 50 km güneyinde karaya çıktı ve 647.554 eve hasar verdi; 1999 Odisha süper siklonu ise Hindistan hükümetinin verilerine göre yaklaşık 9.887 kişinin ölümüne neden oldu. Son fırtınalardaki çok daha düşük can kayıpları, gelişen erken uyarı sistemleri ve kitlesel tahliyelerle ilişkilendiriliyor. Andhra Pradesh, Arnab öncesinde 20 bölgede 2.131 siklon sığınağını hazır tuttu ve en az 609 okulu yardım merkezine dönüştürdü.

Simülatörümüz ne gösteriyor?

HazardSim, fırtınanın tek bir konumu çevresine basit dairesel rüzgâr bölgeleri çizer. Bu olay için GDACS'in 26 Ekim UTC 00.00 tarihli 15,7° K, 82,6° D noktasını kullandık. Bölge yarıçapları 119 km/sa kuşağı için 81 km, 178 km/sa kuşağı için 36 km ve 209 km/sa kuşağı için 26 km'ydi. Modelimiz bu bölgelerin hiçbirinde, OpenStreetMap'te kayıtlı yerleşim yerlerinde yaşayan tek bir kişi bile saptamadı.

Bu sıfır, gerçek etki hakkında bir şey söylemiyor. Söz konusu nokta açık denizde, Arnab'ın daha sonra karaya çıktığı yerin güneydoğusunda bulunuyor; dairelerimiz de rota boyunca hareket etmiyor ya da fırtına kara üzerinde zayıfladıkça küçülmüyor. Model ayrıca yağışı, fırtına kabarmasını ve selleri hesaba katmıyor; oysa Odisha'daki heyelan da dahil olmak üzere buradaki hasarın büyük kısmına bunlar yol açtı. Bu bir tahmin değil, yalnızca hızlı bir ilk bakış.

Toparlanma ve ardından gelen yağışlar

Naidu 29 Ekim'de Konaseema bölgesini havadan inceledi, hayatını kaybedenlerin ailelerine 500.000'er (5 lakh) rupi karşılıksız yardım yapılacağını açıkladı ve merkezi hükümetin hasar tespit ekiplerinin 30 Ekim'de bölgeye geleceğini söyledi. Odisha'da yardım çalışmaları sular altında kalan güney bölgelerinde yoğunlaştı. IMD tahminleri, Arnab'ın kalıntılarının batıdan gelen bir alçak basınç sistemiyle (western disturbance) etkileşime girebileceğine de dikkat çekmişti; bu durum, 2025'te Montha'nın kalıntılarında olduğu gibi kuzey Hindistan'a ve Nepal'e şiddetli yağış getirebilir.