Cyklon Arnab: powolne wejście na ląd koło Yanamu w Andhra Pradesh

Od niżu nad Zatoką Bengalską do powolnego wejścia na ląd

Arnab zaczął się rano 23 października 2026 r. jako obszar niskiego ciśnienia nad środkowo-wschodnią i przyległą południowo-wschodnią częścią Zatoki Bengalskiej. Jak podał Down To Earth, Indyjski Departament Meteorologii (IMD) we wczesnych godzinach 26 października podniósł go do rangi burzy cyklonowej, pierwszej w tym sezonie. Potem układ szybko przybrał na sile. Według IMD prędkość wiatru wzrosła w ciągu doby o około 74 km/h.

Szczyt nastąpił wieczorem 27 października, kiedy IMD szacował wiatr stały na 150–160 km/h, w porywach do 180 km/h. Burza przesuwała się na zachód-północny zachód, w stronę wybrzeża między Narsapurem a Kakinadą. Wywołany przez nią rozkołys sięgał daleko poza tor cyklonu: 27 października fale przelewały się przez falochron w Ćennaju, a tamtejszą nadmorską szosę czasowo zamknięto.

Wejście na ląd rozpoczęło się 28 października około 1:30 czasu indyjskiego (IST) w pobliżu Narsapuru. Jak relacjonował The Week, o 5:30 IST IMD umiejscawiał środek cyklonu w okolicy punktu 16,4°N; 82,0°E, około 45 km na południowy-południowy zachód od Yanamu, i określał go jako praktycznie nieruchomy. Burza przechodziła nad linią brzegową na południowy zachód od Yanamu mniej więcej między 2:00 a 8:30 IST, a wejście na ląd zakończyła około 20 km na wschód-północny wschód od Narsapuru. Według Reutersa za The Kathmandu Post IMD oceniał wiatr nad obszarem wejścia na ląd na 125–135 km/h, w porywach do 150 km/h, i ostrzegał przed falą sztormową sięgającą 1,5–2,5 m ponad normalny poziom pływu.

▶

Po wejściu na ląd Arnab przesunął się w ciągu sześciu godzin zaledwie o około 30 km. Burza, która zalega w jednym miejscu, przez cały czas zlewa deszczem te same dystrykty, a w nadmorskiej części Andhra Pradesh spadło do 263 mm. Do 29 października Arnab osłabł do głębokiej depresji nad północnym wybrzeżem Andhra Pradesh, południową częścią stanu Odisha, południowym Chhattisgarhem i północno-wschodnią Telanganą. 30 października przekształcił się w depresję, a jego pozostałości przyniosły ulewy w południowym Bengalu, gdzie na wyspie Sagar w ciągu 24 godzin do 8:30 IST spadło 81,8 mm.

Kategoria 4 czy „bardzo silna burza cyklonowa”: dwa sposoby mierzenia jednej burzy

GDACS ogłosił czerwony alert i podaje dla Arnaba 222 km/h, czyli kategorię 4 w skali Saffira-Simpsona. IMD nigdy nie opublikował tak wysokich wartości. Rozbieżność wynika głównie z metody. Amerykańskie Połączone Centrum Ostrzegania przed Tajfunami (JTWC) posługuje się wiatrem uśrednionym z 1 minuty, a jego dane o torze, prezentowane przez RainViewer, wskazują szczyt 222 km/h i 940 hPa o 12:00 UTC 27 października. IMD uśrednia wiatr z 3 minut, co daje niższe wartości, a najniższe szacowane przez niego ciśnienie wyniosło 973 hPa. W skali IMD Arnab był bardzo silną burzą cyklonową (Very Severe Cyclonic Storm), co odpowiada trzeciej od góry kategorii. Dane GDACS opierają się na szacunkach JTWC.

Na podstawie danych JTWC blog pogodowy Vagaries of Weather nazwał Arnaba najsilniejszym pomonsunowym cyklonem nad Zatoką Bengalską od czasu Hudhuda, który w 2014 r. uderzył w Wisakhapatnam. To ocena autorów bloga, a nie oficjalne stanowisko IMD.

Ofiary, ewakuacje i straty (stan na 30 października)

Dane są wstępne i rozbieżne. Do 31 października ani władze stanowe, ani Krajowy Urząd ds. Zarządzania Kryzysowego (NDMA), ani Biuro ONZ ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej (OCHA) nie opublikowały zbiorczego bilansu ofiar.

• Zabici w Andhra Pradesh: 3 według Narendry Singha Bundeli z Krajowych Sił Reagowania na Katastrofy (NDRF), 28 października (Al Jazeera); 5 według premiera stanu N. Chandrababu Naidu, 28 października (Xinhua); co najmniej 7 według premiera stanu, jak podano 30 października (The News Minute). Wśród przyczyn wymieniano porażenie prądem oraz przewracające się drzewa, mury i słupy energetyczne.
• Zabici w stanie Odisha: co najmniej 3, w tym dziewięciomiesięczne niemowlę, w osuwisku wywołanym ulewami 30 października, jak urzędnicy przekazali agencji PTI (ThePrint).
• Ewakuacje: według doniesień z 27 i 28 października przed wejściem cyklonu na ląd w Andhra Pradesh i stanie Odisha przeniesiono w bezpieczne miejsca ponad 180 000 osób. 28 października w obozach pomocy w Andhra Pradesh przebywało około 57 000 osób.
• Powódź w stanie Odisha: według stanu na 30 października poważnie poszkodowanych było około 50 000 osób w dystrykcie Ganjam, 30 000 w Gajapati i 12 000 w Kandhamal; do akcji skierowano 313 zespołów ratowniczych.

Łączna liczba ofiar śmiertelnych może wynosić około 10, ale do 31 października nie potwierdziła jej żadna oficjalna instytucja. Nie potwierdzono też liczby rannych.

Najbardziej ucierpiały uprawy i sieć energetyczna. Naidu poinformował, że wyrwanych zostało około 15 000 słupów energetycznych, a wstępne straty oszacował na 4600 crore rupii (46 mld rupii). W liście do federalnego ministra spraw wewnętrznych Amita Shaha, o którym pisał The Daily Pioneer, wymienił około 70 900 ha zniszczonych pól ryżowych i innych upraw, około 10 450 ha zalanych lub zniszczonych upraw ogrodniczych oraz co najmniej 180 zniszczonych domów. Według innego doniesienia dotknięty obszar obejmował 224 489 ha w 14 dystryktach, a poszkodowanych zostało około 345 tys. rolników. Tych dwóch danych o uprawach dotąd ze sobą nie uzgodniono. Najdotkliwiej ucierpiały plantacje palm kokosowych i bananowców w dystrykcie Konaseema, a w Wisakhapatnamie zalane zostały cztery okręgi miejskie.

Dlaczego właśnie ten odcinek wybrzeża

W Indiach są dwa sezony cyklonowe, a koniec października to szczyt sezonu pomonsunowego. Układy powstające w tym czasie nad ciepłymi wodami Zatoki Bengalskiej zwykle przesuwają się na zachód-północny zachód, w stronę Andhra Pradesh i stanu Odisha. Arnab wiernie powtórzył ten schemat.

Niemal dokładnie rok wcześniej, 28 października 2025 r., cyklon Montha przeszedł nad tym samym wybrzeżem w pobliżu Kakinady i Narsapuru. Był słabszy, wiatr stały osiągał 90–100 km/h. W Konaseemie zginęła jedna osoba, a ponad 76 000 ludzi przeniesiono do schronów.

Dawniejsza historia jest znacznie bardziej ponura. Cyklon, który w listopadzie 1977 r. nawiedził Andhra Pradesh, zabił co najmniej 10 000 osób. Cyklon z maja 1990 r. pochłonął ponad 967 ofiar. W listopadzie 1996 r. cyklon uderzył około 50 km na południe od Kakinady i uszkodził 647 554 domy, a superczyklon w stanie Odisha w 1999 r. zabił według rządu Indii około 9887 osób. Znacznie mniejszą liczbę ofiar ostatnich burz wiąże się z lepszym systemem ostrzeżeń i masowymi ewakuacjami. Przed nadejściem Arnaba władze Andhra Pradesh utrzymywały w gotowości 2131 schronów przeciwcyklonowych w 20 dystryktach i zamieniły co najmniej 609 szkół w ośrodki pomocy.

Co pokazuje nasz symulator

HazardSim wyznacza proste, koliste strefy wiatru wokół jednego położenia burzy. W przypadku tego zdarzenia użyliśmy punktu GDACS 15,7°N; 82,6°E z 26 października, godz. 00:00 UTC. Promienie stref wyniosły 81 km dla progu 119 km/h, 36 km dla 178 km/h i 26 km dla 209 km/h. Nasz model nie znalazł w żadnej z nich ani jednej osoby w miejscowościach z bazy OpenStreetMap.

To zero nie mówi nic o rzeczywistych skutkach. Punkt leży nad otwartym morzem, na południowy wschód od miejsca, w którym Arnab później wszedł na ląd, a nasze okręgi ani nie przesuwają się wzdłuż toru, ani nie kurczą, gdy burza słabnie nad lądem. Model pomija też opady, falę sztormową i powodzie, które spowodowały tu znaczną część szkód, w tym osuwisko w stanie Odisha. To szybki, wstępny ogląd, a nie prognoza.

Usuwanie skutków i deszcze, które przyszły później

29 października Naidu dokonał z powietrza oględzin dystryktu Konaseema, zapowiedział zapomogi w wysokości 5 lakh rupii (500 tys. rupii) dla każdej rodziny ofiar i poinformował, że 30 października przyjadą zespoły rządu centralnego, które oszacują straty. W stanie Odisha działania pomocowe skupiły się na zalanych dystryktach południowych. Prognozy IMD sygnalizowały też możliwe współdziałanie pozostałości Arnaba z zaburzeniem zachodnim, co mogłoby przynieść ulewy w północnych Indiach i Nepalu, podobnie jak w 2025 r. zrobiły to pozostałości Monthy.