Symulator tsunami

Wybierz nadmorskie miasto, ustaw wysokość fali przy brzegu i zobacz, jak woda wspina się w głąb lądu po prawdziwych danych wysokościowych, dopóki teren jej nie zatrzyma.

Co robi ten symulator

Kliknij wybrzeże. Symulator znajdzie miasto w tym punkcie, obrysuje jego prawdziwą granicę administracyjną i zaleje je falą o wybranej wysokości: od jednego metra do celowo absurdalnych trzystu. Woda rozlewa się od morza po prawdziwym terenie, wypełnia wszystko, co leży niżej niż jej poziom, i po drodze traci wysokość. Dlatego grzbiety i nasypy ją zatrzymują, a niziny się wypełniają.

Gdy woda się zatrzyma, dostajesz cztery wartości: liczbę ofiar, powierzchnię zalania, odległość, na jaką woda wdarła się w głąb lądu, i największą głębokość wody nad lądem. Najedź kursorem na dowolne miejsce zalanego obszaru, a zobaczysz głębokość wody w tym punkcie i wysokość terenu pod nią.

Teren jest prawdziwy, fizyka prosta

Wysokości pochodzą z kafli Mapbox Terrain-RGB: to siatka o oczku od około 7 metrów dla małego obszaru do 30–80 metrów dla całego miasta. Granice miast i liczba ludności pochodzą z OpenStreetMap.

Fizyka wody jest celowo uproszczona: zalewa każdy teren niższy niż jej bieżący poziom i traci metr wysokości na każde 250 metrów drogi w głąb lądu. Ta strata zastępuje tarcie o teren, budynki i roślinność. Wzgórze albo wał szerszy niż jedna komórka siatki zatrzymuje ją naprawdę, a węższy jest dla modelu niewidoczny.

Odsetek ofiar rośnie z głębokością wody, a model zakłada, że nikt się nie ewakuował. Już samo to założenie sprawia, że liczby ofiar są zawyżone dla wybrzeży z działającym systemem ostrzegania i mniej więcej trafne dla tych, które go nie mają.

Jak wysokie bywają prawdziwe tsunami?

Większość niszczycielskich tsunami dociera do brzegu jako 5–15 metrów wody. Tsunami na Oceanie Indyjskim w 2004 roku osiągnęło w niektórych częściach Acehu około 30 metrów i zabiło w czternastu krajach około 228 000 osób. Tsunami Tōhoku z 2011 roku przekroczyło 40 metrów w Miyako i przelało się przez falochrony zbudowane na połowę tej wysokości. Najwyższą zmierzoną falą było megatsunami w zatoce Lituya na Alasce w 1958 roku, kiedy osuwisko wypchnęło wodę 524 metry w górę przeciwległego zbocza. Był to jednak wąski fiord, a nie otwarte wybrzeże.

Powyżej mniej więcej 50 metrów na suwaku wychodzisz poza zapis historyczny i wkraczasz na terytorium uderzeń planetoid i osuwających się zboczy wulkanów.

Scenariusze, które warto sprawdzić

• 30 metrów w Sendai: blisko tego, co przyszło w 2011 roku
• 30 metrów w Banda Aceh: tsunami na Oceanie Indyjskim z 2004 roku
• 15 metrów w Lizbonie: fala po trzęsieniu ziemi z 1755 roku
• 25 metrów w Nowym Jorku: czysta hipoteza, za to wiele mówi o tym, jak płaski jest Manhattan

Tsunami czy wzrost poziomu morza?

Zalewają te same ulice, a nie mają ze sobą nic wspólnego. Tsunami to impuls: przychodzi, spływa, a szkody wynikają z jego gwałtowności. Budynki zostają zerwane z fundamentów, szczątki pędzą z dużą prędkością. Wzrost poziomu morza jest trwały: woda po prostu nigdy nie ustępuje, a szkoda polega na tym, że w mieście nie da się już mieszkać. Jeśli interesuje cię to drugie, serwis ma osobną mapę wzrostu poziomu morza, która korzysta z tych samych danych o terenie, ale według innych reguł.

Pytania

Czytaj dalej: Najbardziej zabójcze i największe tsunami w historii

Pozostałe katastrofy