Trzęsienie ziemi Mw 7,0 w powiecie Baqên (Nagqu, Tybet): październik 2026

Co wydarzyło się 22 października w powiecie Baqên

22 października 2026 roku o 14:33 UTC, czyli o 22:33 czasu pekińskiego, w gminie Maru w powiecie Baqên (Baqen), należącym do miasta Nagqu w północnym Tybecie (Xizang), w pobliżu granicy z prowincją Qinghai, doszło do trzęsienia ziemi o magnitudzie 7,0. Amerykańska służba geologiczna USGS po weryfikacji określiła wstrząs jako Mww 7,0 na głębokości 18 km, z epicentrum w punkcie 32,380°N 93,780°E, około 191 km na wschód-północny wschód od Nagqu.

Chińskie Centrum Sieci Sejsmologicznych (CENC) potwierdziło magnitudę, ale podało nieco inne położenie i głębokość. Według agencji Xinhua CENC umieściło epicentrum w punkcie 32,40°N 93,79°E, na głębokości 10 km. Rozbieżności tej skali między agencjami są normalne w pierwszych dniach po silnym trzęsieniu ziemi, a oba rozwiązania wskazują na płytki wstrząs w górnej części skorupy ziemskiej.

USGS zarejestrowała co najmniej siedem wstrząsów wtórnych o magnitudzie od 4,3 do 5,2. Ponieważ epicentrum leży daleko w głębi lądu, nie było zagrożenia tsunami. Agencja Reuters określiła to zdarzenie jako najsilniejsze trzęsienie ziemi w Chinach od stycznia 2024 roku, a telewizja CCTV nazwała je największym w regionie od pięciu lat.

Ofiary i zniszczenia: dotychczasowe dane

We wszystkich oficjalnych komunikatach liczba ofiar śmiertelnych pozostawała niezmieniona i wynosiła 16. Liczba rannych rosła w miarę napływu informacji z odległych gmin. Pierwsza depesza AP, powołująca się na biuro prasowe Nagqu, mówiła o 32 rannych. Wczesnym rankiem 23 października biuro zarządzania kryzysowego Nagqu podało liczbę 46, a agencja Xinhua 54 (stan na godz. 7:00 tego dnia). Kolejne aktualizacje mówiły o 65, a następnie o 76 rannych.

Najpełniejszy jak dotąd obraz przedstawiły władze miasta Nagqu na konferencji prasowej 23 października, podając dane według stanu na godz. 13:00 czasu lokalnego, o czym poinformował serwis The Watchers:

• 16 ofiar śmiertelnych
• 76 rannych, w tym 11 ciężko
• zawalone lub uszkodzone domy 339 gospodarstw domowych
• 20 zagród dla zwierząt gospodarskich dotkniętych skutkami wstrząsu
• 12 489 mieszkańców przeniesionych w bezpieczniejsze miejsca (stan na godz. 10:00)

Do 23 października nie opublikowano oficjalnych danych o zaginionych, a ocena szkód wciąż trwała. Wszystkie te liczby należy traktować jako wstępne.

Rozpoznanie z powietrza wykazało uszkodzone budynki w promieniu 20 km od epicentrum. Do najbardziej poszkodowanych należały gminy Maru i Gangqie: poważnie ucierpiały tam ściany z ubitej ziemi, budynki ceglane częściowo się zawaliły, a w pobliżu Maru pojawiły się szczeliny w gruncie. Taki obraz zgadza się z ostrzeżeniami systemu USGS PAGER: najczęściej spotykane w regionie budynki podatne na wstrząsy to konstrukcje z bloków adobe (cegły suszonej) oraz z niezbrojonej cegły na zaprawie glinianej.

Skąd trzęsienia ziemi w tej części Tybetu

Wyżyna Tybetańska została wypiętrzona w wyniku kolizji Indii z Eurazją. Jest dziś tak wysoka, że pod własnym ciężarem rozpływa się na wschód i zachód. To rozciąganie przejmują głównie uskoki przesuwcze i zrzutowe, a według USGS omawiane trzęsienie było wynikiem ruchu zrzutowego na uskoku w skorupie ziemskiej, nachylonym umiarkowanie na północny zachód lub na południowy wschód. Typowa strefa pęknięcia przy wstrząsie tej wielkości ma wymiary około 50 na 20 km.

USGS zwraca też uwagę, że ta część wyżyny jest słabo zaludniona, więc skala zniszczeń po silnym trzęsieniu ziemi w dużej mierze zależy od tego, jak blisko osad przebiega pęknięcie. PAGER wydał żółty alert dotyczący ofiar śmiertelnych i pomarańczowy dotyczący strat gospodarczych, szacowanych na mniej niż 1% PKB Chin. Jego moduł oceny deformacji podłoża wskazał znaczny obszar potencjalnych osuwisk, choć zamieszkany przez niewiele osób.

Na tle innych trzęsień ziemi w Tybecie

Trzęsienia ziemi o magnitudzie 7,0 lub większej są w Tybecie rzadkie: według zestawienia agencji Reuters od 1900 roku było ich około dziewięciu. Najbliższą współczesną analogią jest trzęsienie Mw 7,1 w Tingri w południowym Tybecie z 7 stycznia 2025 roku, również wywołane ruchem zrzutowym. Według oficjalnych danych zginęło w nim 126 osób, a około 3600 domów uległo zniszczeniu. Na podstawie danych dostępnych na 23 października trzęsienie w Nagqu spowodowało znacznie mniejsze straty.

Spośród wcześniejszych zdarzeń trzęsienie M8,0 w Damxung z 1951 roku pozostaje jednym z najsilniejszych w historii regionu. Wstrząs M6,6 w pobliżu Damxung w 2008 roku zabił co najmniej 10 osób, a trzęsienie M5,9 w Nagqu w czerwcu 2024 roku nie spowodowało żadnych zgłoszonych ofiar. Około 272 km na wschód-północny wschód trzęsienie M6,9 w Yushu w prowincji Qinghai z 14 kwietnia 2010 roku zabiło ponad 2500 osób, co pokazuje, jak wiele zależy od tego, gdzie wystąpią najsilniejsze wstrząsy.

Co pokazuje nasz symulator

HazardSim modeluje proste kołowe strefy spodziewanych wstrząsów wokół punktu zdarzenia i zlicza mieszkańców miejscowości zmapowanych w OpenStreetMap w każdej strefie. Dla tego zdarzenia przyjęliśmy promienie 20 km dla intensywności 8, 46 km dla intensywności 7 i 94 km dla intensywności 6. Nasz model korzystał ze wstępnej lokalizacji (32,3357; 93,7138), którą USGS skorygowała później o kilka kilometrów.

Wynik: zero osób we wszystkich trzech strefach. Jako miara rzeczywistego narażenia ludności ta liczba jest błędna i chcemy to jasno powiedzieć. Władze przesiedliły 12 489 mieszkańców i zgłosiły zniszczenia w gminach Maru i Gangqie, leżących w głębi naszych modelowanych stref. Najbardziej prawdopodobną przyczyną jest słabe pokrycie OpenStreetMap w przypadku niewielkich osad pasterskich na wyżynie, gdzie wiele społeczności w ogóle nie jest oznaczonych jako miejscowości. Nasz model jest celowo uproszczony: pomija geometrię uskoku, lokalne warunki gruntowe i typy zabudowy, a zliczać może tylko ludzi, o których wie mapa. W tym przypadku mapa nie wiedziała prawie o nikim.

Pomoc na dużej wysokości i w mrozie

Chiny podniosły krajowy poziom reagowania kryzysowego na trzęsienie ziemi z IV na III, a Chińska Administracja Sejsmologiczna uruchomiła reagowanie na poziomie II. Według CGTN i serwisu The Watchers w akcji uczestniczyło ponad 1600 osób skierowanych przez władze powiatu Baqên, ponad 300 policjantów, około 350 strażaków i ratowników oraz 262 funkcjonariuszy Ludowej Policji Zbrojnej. Do oceny sytuacji z powietrza wysłano drona Wing Loong, a koncern State Grid do godz. 10:00 23 października przywrócił zasilanie w 1937 gospodarstwach domowych.

Na miejsce wysłano m.in. 1000 prefabrykowanych modułów mieszkalnych, 3239 namiotów, 2821 składanych łóżek i 4280 kołder. Portal ThePrint podał, że na pomoc doraźną przeznaczono 50 mln juanów, a kolejne 30 mln juanów zarezerwowano na odbudowę.

Dotarcie na miejsce jest utrudnione. Jak podał serwis Dimsum Daily, z powodu obrywów skalnych część drogi krajowej nr 317 zamknięto dla wszystkich pojazdów poza ratowniczymi i służbowymi, wstrzymano kursowanie pociągów przez strefę trzęsienia, a miejscami przestała działać łączność. Obszar epicentralny leży średnio powyżej 4800 m n.p.m. Według agencji Xinhua prognozy zapowiadają spadek temperatury do −9 °C w ciągu trzech dni oraz przelotne opady śniegu w trzech gminach w pobliżu epicentrum. Dla tysięcy ludzi śpiących teraz w namiotach i tymczasowych schronieniach pogoda będzie miała na najbliższy tydzień równie duży wpływ jak samo trzęsienie ziemi.