Głębokie trzęsienie ziemi M7,0 u Wysp Bonin odczuwalne w Ogasawarze i Tokio

Co wydarzyło się na zachód od Wysp Ogasawara

W niedzielę 25 października 2026 roku około 11:10 czasu japońskiego pod dnem morza na zachód od Wysp Ogasawara (Bonin) doszło do głębokiego trzęsienia ziemi. Według czasu UTC była to godzina 2:09 25 października. W Stanach Zjednoczonych wciąż trwała sobota: według czasu wschodnioamerykańskiego była 22:09, a na Hawajach 16:09. Nasza baza zdarzeń podaje datę UTC 24 października. Wszystkie sprawdzone przez nas źródła wskazują jednak na 25 października UTC, a współrzędne i głębokość się zgadzają, chodzi więc o to samo trzęsienie, tylko z datą przesuniętą o jeden dzień.

Komunikat Japońskiej Agencji Meteorologicznej (JMA) umiejscowił hipocentrum w punkcie 28,0°N, 139,9°E, na głębokości ok. 470 km, a wstępną magnitudę określił na 7,0. Telewizja NHK podała te same dane w ciągu kilku minut i poinformowała, że nie ma zagrożenia tsunami.

Najsilniejsze wstrząsy osiągnęły intensywność 3 w skali JMA. Zarejestrowano je w Chichijima-Mikazukiyama oraz na wyspie Hahajima, w należącej do Tokio gminie Ogasawara, jak podaje Weathernews. Wstrząsy o intensywności 3 w skali japońskiej odczuwa większość osób przebywających w budynkach i zwykle nie uszkadzają one konstrukcji.

Cztery agencje, kilka magnitud

Osoby śledzące doniesienia mogły się zetknąć z wartościami od 6,3 do 7,0. Taki rozrzut jest normalny, gdy pierwsze oceny powstają w pośpiechu i różnymi metodami.

• JMA: M7,0 (wartość wstępna, magnituda JMA), głębokość ok. 470 km.
• Amerykańskie centra ostrzegania przed tsunami: wstępnie M7,0 (Mwp), głębokość 473 km, według Narodowego Centrum Ostrzegania przed Tsunami (NTWC). To właśnie wartość Mi 7,0 zapisana w naszej bazie.
• USGS: M6,5 na głębokości 492,4 km.
• EMSC i GFZ: M6,3, odpowiednio na głębokości 497 km i 486 km, według zestawienia Quakemap24.

Wstępne magnitudy centrów ostrzegania przed tsunami oblicza się w pierwszych minutach, by zdecydować, czy ostrzegać wybrzeża. Późniejsze rozwiązania opierają się na danych z większej liczby stacji i na dłuższych zapisach. Żadna z tych różnic nie zmienia ogólnego obrazu: było to silne, bardzo głębokie trzęsienie ziemi o niewielkich skutkach na powierzchni.

Dlaczego w Tokio odczuto je mocniej niż w bliższych miejscach

Wstrząsy o intensywności 1 lub 2 odczuwano w szerokim pasie od regionu Tohoku po Tokai, podała NHK. W tokijskiej dzielnicy Chiyoda zanotowano intensywność 2, jak podaje serwis tenki.jp, a intensywność 1 sięgnęła na północy aż po prefekturę Aomori.

Japońscy sejsmolodzy mają na to zjawisko osobną nazwę: ijō shin'iki, czyli anomalny rozkład intensywności. W Rowie Izu-Bonin płyta pacyficzna stromo zanurza się pod płytę filipińską. Według Weathernews to trzęsienie najpewniej nastąpiło wewnątrz głęboko wciągniętego fragmentu tej płyty. Fale sejsmiczne sprawnie biegną wzdłuż zimnej, sztywnej płyty w stronę Rowu Japońskiego i Rowu Izu-Bonin, dlatego odległe regiony na północy, takie jak Kanto i Tohoku, mogą odczuwać silniejsze wstrząsy niż obszary położone bliżej epicentrum. Głębokie trzęsienia rzadko wywołują tsunami, ponieważ energia uwalnia się setki kilometrów pod dnem morskim, zbyt głęboko, by je unieść.

Na tle wcześniejszych głębokich trzęsień w tym rejonie

W tym regionie silne głębokie trzęsienia ziemi zdarzają się co kilka, a czasem co kilkadziesiąt lat. Japońskie zestawienia oparte na danych JMA wymieniają trzęsienia M7,2 z 1951 roku (490 km), M7,3 z 1968 roku (460 km), M7,1 z 1998 roku (467 km) i M7,2 z 2000 roku (445 km).

Punktem odniesienia pozostaje trzęsienie z 30 maja 2015 roku o magnitudzie Mj 8,1 i Mw 7,9, z ogniskiem na głębokości ok. 680 km. Odczuto je we wszystkich 47 prefekturach, a w gminie Ogasawara i prefekturze Kanagawa osiągnęło intensywność 5+. Około dwunastu osób, głównie w okolicach Tokio, odniosło lekkie obrażenia, a w prefekturze Saitama doszło do krótkich przerw w dostawach prądu. Trzęsienie z 2026 roku było znacznie słabsze, z maksymalną intensywnością 3.

Z nowszych zdarzeń w sąsiedztwie warto wymienić głębokie trzęsienie M6,9 z 27 kwietnia 2024 roku i M6,3 z 8 lipca 2024 roku. Oba wywołały wstrząsy o intensywności 3 i nie zgłoszono po nich szkód. Weathernews zauważa, że trzęsienie z 2026 roku było pierwszym w tym rejonie o magnitudzie co najmniej 7 od 2015 roku i pierwszym tamtejszym głębokim trzęsieniem o intensywności 3 lub wyższej od 8 lipca 2024 roku. Na opartej na danych JMA liście w serwisie Yahoo! Weather jest największym z 69 zdarzeń wymienionych dla tego regionu.

Co pokazuje nasz symulator

HazardSim wyznacza wokół epicentrum koliste strefy szacowanej intensywności 6, 7 i 8, a następnie zlicza mieszkańców miejscowości z OpenStreetMap położonych w każdej z nich. Dla tego zdarzenia, przy magnitudzie Mi 7,0 i głębokości 473 km, wszystkie trzy strefy mają promień 0 km. Nie obejmują żadnych miejscowości ani mieszkańców.

Decyduje o tym przede wszystkim głębokość. Ognisko położone prawie 500 km pod ziemią jest daleko od każdego punktu na powierzchni, a w naszym uproszczonym modelu intensywność maleje wraz z tą odległością. Model nie uwzględnia prowadzenia fal przez zanurzoną płytę, nie może więc odtworzyć anomalnego rozkładu intensywności, który przyniósł słabe wstrząsy w Tokio i Tohoku. Jego strefy korzystają też z innej skali niż skala JMA, więc obu zestawów liczb nie można bezpośrednio porównywać. W tym przypadku model i obserwacje zgadzają się co do najważniejszego: nigdzie nie trzęsło na tyle mocno, by spodziewać się szkód.

Następstwa

Do 25 października 2026 roku nie zgłoszono ofiar śmiertelnych, rannych, osób przesiedlonych ani szkód. Japońskie doniesienia z pierwszej godziny, w tym NHK, Weathernews i dane JMA przekazane przez agencję Xinhua, informują jedynie o intensywności wstrząsów i ocenie zagrożenia tsunami. Serwis Breaking The News, powołując się na USGS, podał, że nie odnotowano strat materialnych ani ofiar. Nie znaleźliśmy oficjalnych komunikatów w sprawie poszkodowanych ze strony japońskiej Agencji ds. Straży Pożarnej i Zarządzania Kryzysowego, władz metropolii Tokio ani gminy Ogasawara.

JMA nie wydała ostrzeżenia przed tsunami. W komunikacie NTWC z 2:26 UTC, ze względu na głębokość ogniska, stwierdzono, że Alasce, Kolumbii Brytyjskiej i zachodniemu wybrzeżu USA nie grozi tsunami, a stacja KITV podała, że na Hawajach nie ogłoszono pogotowia przeciwtsunamiowego.

USGS zarejestrowała wstrząs wtórny M4,8 o 2:36 UTC 25 października, w punkcie 27,687°N, 139,739°E, na głębokości 498,9 km. Głębokie trzęsienia ziemi zwykle wywołują mniej wstrząsów wtórnych niż płytkie o podobnej sile.