Głębokie trzęsienie ziemi M7,0 na zachód od Wysp Bonin, październik 2026

Co się wydarzyło na zachód od wysp Ogasawara

25 października 2026 r. około 02:09 UTC (11:09–11:10 czasu japońskiego) głęboko we wnętrzu Ziemi, pod dnem morza na zachód od wysp Ogasawara, zwanych też Wyspami Bonin, doszło do silnego trzęsienia ziemi. Japońska Agencja Meteorologiczna (JMA) umieściła jego ognisko w punkcie 28,0°N, 139,9°E, na głębokości około 470 km, a magnitudę oszacowała na 7,0. JMA nazwała obszar źródłowy 小笠原諸島西方沖, czyli „na zachód od wysp Ogasawara”, i poinformowała, że nie ma zagrożenia tsunami.

Uwaga dotycząca daty. W naszym strumieniu danych to trzęsienie zapisano pod datą 24 października 2026 r., 02:09 UTC. Wszystkie sprawdzone przez nas źródła japońskie i międzynarodowe podają jednak 25 października, dlatego tej daty używamy w artykule. Osobne, niezwiązane z nim trzęsienie ziemi nastąpiło u wybrzeży północnego Vanuatu 24 października o 02:31 UTC (M6,9 według USGS, M7,2 według JMA). Oba zdarzenia dzieliło niewiele czasu, co może tłumaczyć część zamieszania.

Najsilniejsze wstrząsy, o intensywności 3 w japońskiej skali JMA (shindo), zarejestrowano w stacjach Chichijima Mikazukiyama i Hahajima, obu na terenie gminy Ogasawara, należącej administracyjnie do Tokio. Komunikat agencji Kyodo o intensywności wstrząsów, wydany o 11:12 JST, wymieniał Ogasawarę jako jedyny region z shindo 3 lub wyższym.

Liczby i skąd biorą się rozbieżności między agencjami

Szacunki magnitudy i głębokości różnią się w zależności od agencji, co w przypadku głębokiego wstrząsu w pierwszych godzinach i dniach jest zupełnie normalne:

• JMA: M7,0, głębokość ok. 470 km, 28,0°N 139,9°E.
• USGS / Pacyficzne Centrum Ostrzegania przed Tsunami, dane wstępne: Mi 7,0, głębokość 473 km. To rozwiązanie widnieje na stronie zdarzenia pt26297050 w serwisie USGS.
• USGS, dane zweryfikowane (według serwisów agregujących): M6,5 na głębokości 492,4 km, 27,7953°N 139,6184°E, z zielonym poziomem alertu oznaczającym minimalne skutki, jak podaje QuakeMap24.
• EMSC: M6,3 na głębokości 497 km. GFZ: M6,3 na głębokości 486 km.

Magnituda Mi to szybkie oszacowanie wykonywane przez centra ostrzegania przed tsunami, a takie wstępne wartości często są później korygowane. Skala JMA różni się ponadto od magnitudy momentowej, którą podaje większość agencji międzynarodowych. Podsumowując: magnituda mieści się w przedziale od około 6,5 do 7, a ognisko leżało na głębokości od 470 do 497 km.

O 02:36 UTC nastąpił słabszy wstrząs, na podobnej głębokości około 499 km: M4,8 według USGS, M5,0 według GFZ.

Dlaczego silne trzęsienia ziemi występują tu tak głęboko

Płyta pacyficzna zanurza się w kierunku zachodnim pod płytę filipińską w Rowie Izu-Bonin (Izu-Ogasawara), na wschód od wysp. Pogrążający się fragment płyty schodzi stromo w głąb płaszcza i setki kilometrów pod powierzchnią wciąż dochodzi w nim do trzęsień ziemi. Serwis Weathernews zauważył, że do tego zdarzenia doszło najprawdopodobniej wewnątrz głęboko wciągniętej w subdukcję płyty pacyficznej. Ponieważ płyta opada ku zachodowi, epicentra najgłębszych wstrząsów leżą na zachód od wysp, tak jak w tym przypadku.

Ten fragment płyty jest nietypowy. Badania tomograficzne wskazują, że płyta pacyficzna w rejonie Izu-Bonin rozdziela się na około 28° szerokości północnej, w pobliżu tego epicentrum, i wnika do dolnego płaszcza.

Odczuwalne setki kilometrów dalej

NHK informowała o wstrząsach o shindo od 1 do 2 na rozległym obszarze od Tohoku po Tokai. Shindo 2 zanotowano m.in. w części prefektur Miyagi, Yamagata i Fukushima, a drgania odczuwano także w Tokio oraz w prefekturach Kanagawa, Saitama, Chiba i Shizuoka.

Japońska sejsmologia ma na taki rozkład osobną nazwę: „strefa anomalnej intensywności” (異常震域). Wstrząsy nie układały się w regularne okręgi wokół epicentrum, lecz były przesunięte na północ, w stronę regionów Kanto i Tohoku. Fale sejsmiczne sprawnie wędrują w górę przez zimną, sztywną płytę w kierunku rowu, dlatego mieszkańcy pacyficznego wybrzeża wschodniej i północnej Japonii mogą odczuć głębokie trzęsienie silniej niż ludzie mieszkający bliżej epicentrum. To właśnie wyjaśnia delikatne kołysanie, które w niedzielny poranek poczuli mieszkańcy Sendai czy Tokio.

Co pokazuje nasz symulator

HazardSim korzysta z uproszczonego modelu. Na podstawie magnitudy i głębokości szacuje strefy silnych wstrząsów wokół punktu zdarzenia, a następnie zlicza mieszkańców miejscowości z OpenStreetMap leżących w każdej z tych stref. W przypadku tego zdarzenia wszystkie trzy strefy (intensywność 6, 7 i 8) mają promień 0 km, a liczba osób w ich obrębie wynosi 0.

Ten wynik zgadza się z obserwacjami. Przy głębokości bliskiej 470 km wstrząsy docierające do powierzchni są słabe, a najwyższa intensywność zaobserwowana gdziekolwiek wyniosła shindo 3. Nasz model nie odtwarza zjawisk takich jak strefa anomalnej intensywności, w której słabe drgania rozchodzą się daleko wzdłuż płyty. Służy do szacowania, gdzie prawdopodobne są silne wstrząsy, a nie do wyznaczania wszystkich miejsc, w których trzęsienie było odczuwalne. Wartość „felt: 0” z USGS w naszych danych obejmuje wyłącznie zgłoszenia w ankiecie „Did You Feel It?” i nie jest miarą skutków.

Na tle wcześniejszych zdarzeń i skutki

Silne głębokie trzęsienia ziemi powtarzają się w tym regionie regularnie. Dane JMA dla tego samego obszaru źródłowego obejmują M6,9 z 23 czerwca 2015 r. (maksymalne shindo 4), M6,9 z 18 kwietnia 2020 r. (shindo 4), M6,9 z 27 kwietnia 2024 r. (shindo 3) i M6,3 z 8 lipca 2024 r. (shindo 3), jak wynika z listy historycznych trzęsień ziemi w serwisie Yahoo!. Przy magnitudzie 7,0 według JMA październikowe trzęsienie z 2026 r. jest najsilniejszym zdarzeniem w tym regionie odnotowanym na liście od 2015 r.

Punktem odniesienia pozostaje 30 maja 2015 r., kiedy około 680 km pod wyspami Ogasawara doszło do trzęsienia ziemi o magnitudzie Mw 7,9 (M8,1 według JMA). Naukowcy opisują je jako najsilniejsze zarejestrowane głębokoogniskowe trzęsienie ziemi w płycie Izu-Bonin i najgłębsze odnotowane zdarzenie o magnitudzie Mw 7,8 lub wyższej. Wywołało ono znaczące wstrząsy w odległości od 1000 do 2000 km od epicentrum.

Do 25 października 2026 r. nie znaleźliśmy w komunikatach JMA, NHK, Kyodo ani innych mediów żadnych doniesień o ofiarach śmiertelnych, rannych, przesiedlonych czy szkodach. Nie natrafiliśmy też na oficjalną ocenę szkód, więc brak strat oznacza jedynie, że nikt ich nie zgłosił, a nie że został formalnie potwierdzony. Tsunami się nie spodziewano i żadnego nie odnotowano.